“คุณเคยสงสัยไหม…อินฟลูเอ็นเซอร์ต้องมียอดฟอลเท่าไหร่ ถึงจะรับงานรีวิวได้?”

“แล้วถ้าเรายืนยันว่า สมัยนี้ไม่ใช่อินฟลูเอ็นเซอร์ก็รับงานรีวิวได้ คุณจะเชื่อไหม?”

ราว 10 ปีกว่าที่ผ่านมา นักรีวิวสินค้า ป้ายยาเครื่องสำอางหลายท่าน ผันตัวเองจากการเป็นบล็อกเกอร์และทวิตเตี้ยน (คนเล่นทวิตเตอร์) มาเป็น ‘อินฟลูเอ็นเซอร์’ ที่รู้วิธีสื่อสารกับกลุ่มเป้าหมายขั้นชั้นเซียน จนแบรนด์สินค้าทั้งเล็กใหญ่ต่างก็เทใจให้อินฟลูเอ็นเซอร์ ทำหน้าที่ ‘แม็กเน็ต’ ดึงดูดลูกค้า กาลเวลาผ่านไป แม้ตอนนี้ความนิยมในตัวอินฟลูเอ็นเซอร์จะไม่ได้ลดลงไป แต่ก็ต้องยอมรับว่าแบรนด์ก็มีทางเลือกใหม่ ๆ เพิ่มขึ้น หนึ่งในนั้นคือการทำ Affiliate Marketing หรือการตลาดแบบพันธมิตร

Affiliate Marketing คืออะไร มาจากไหน

Cr. optinmonster

Affiliate Marketing คืออะไร

อธิบายให้เข้าใจง่าย ๆ Affiliate Marketing ก็คือการตลาดที่อนุญาตให้บุคคลภายนอกมีส่วนร่วมในการโปรโมทสินค้าและบริการ แลกกับค่าคอมมิชชัน หรือสิทธิประโยชน์ต่าง ๆ เช่น สินค้าตัวอย่าง โอกาสในการสร้างเครือข่าย ส่วนลด ฯลฯ แล้วแต่จะตกลงกัน หัวใจสำคัญของการตลาดประเภทนี้คือวิธีการคิดคำนวณค่าคอมมิชชัน ซึ่งจะคำนวณจากลิงก์ขายสินค้าที่ตัวแทนจำหน่ายคัดลอกไปวางตามช่องทางต่าง ๆ ของตัวเอง ยิ่งทำให้คนกดซื้อสินค้าผ่านลิงก์นั้นได้มากเท่าไหร่ ก็จะยิ่งได้ส่วนแบ่งมากขึ้น

เส้นทางของ Affiliate Marketing

แม้จะฟังดูเป็นออปชั่นใหม่ แต่ที่จริงแล้วเส้นทางของ Affiliate Marketing หรือการตลาดแบบพันธมิตร เริ่มแผ้วถางสร้างทางกันมาตั้งแต่ปี 1989 หรือราว 35 ปีมาแล้ว! โดยผู้ชายที่ชื่อวิลเลียม เจ. โทบิน (William J. Tobin) เจ้าของบริษัท PC Flower & Gift

กระทั่งอีกราว 10 ปีต่อมา Amazon ก็เข้ามาสานต่อแนวทางที่วิลเลียมสร้างไว้ โดยเป็นบริษัทแรกที่เปิดระบบ Affiliate Marketing แบบให้สาธารณชนเข้าถึงได้ เรียกว่า Associate Program ภายใต้คอนเซ็ปต์การทำงานที่เหมือนกับในยุคนี้ คือนำลิงก์สินค้าจากเว็บไซต์ของ Amazon ไปหาลูกค้าใหม่ ได้ลูกค้าเมื่อไหร่ ก็รับค่าคอมมิชชันตามที่ตกลงกัน

Cr. Couch Tripping

แต่ในขณะที่อะเมซอนกำลังครองตำแหน่งเจ้าตลาด Affiliate Marketing อยู่นั้น สิ่งที่ไม่คาดฝันก็เกิดขึ้น มีผู้คิดค้น ‘คุ้กกี้’ (ไฟล์ขนาดเล็กที่ช่วยเบราเซอร์จดจำข้อมูลการท่องเว็บไซต์) ขึ้นมาได้ นักพัฒนาเว็บไซต์ของบริษัทขนาดเล็กหลายคนจึงเริ่มเห็นหนทางคาดการณ์พฤติกรรมลูกค้า และรวมตัวกันเป็นเครือข่าย แลกเปลี่ยนข้อมูลซึ่งกันและกัน โดยไม่ต้องพึ่งพา Amazon

และนั่นก็คือจุดเริ่มต้นที่ทำให้ Affiliate Marketing แพร่หลายไปทั่วโลก และกลายเป็นรูปแบบธุรกิจที่รู้จักกันดีในต่างประเทศ (Advertisepurple, 2019)

Affiliate Marketing ในประเทศไทย

ดังที่กล่าวไปว่า Affiliate Marketing ไม่ใช่เรื่องใหม่ หากแต่ในยุคก่อน ๆ คงชวนคนให้ซื้อของออนไลน์ยากสักนิด เพราะระบบการขนส่งไม่รวดเร็วทันใจเท่าทุกวันนี้ แถมจะจ่ายเงินแต่ละทีก็ต้องสมัครแพลตฟอร์มนอกให้วุ่นวาย

แต่อยู่มาวันหนึ่ง Affiliate Marketing ก็เริ่มนิยมกันในประเทศไทย พร้อม ๆ กับการมาของแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซชื่อดังอย่าง Shopee และ LAZADA โดยวิถีที่เราคุ้นเคย ก็คือการโพสต์ภาพรีวิวสินค้าบน Twitter พร้อมแนบลิงก์ให้ไปช้อปสินค้าตามรีวิวในเธรด วิถีรีวิวแบบ ‘ป้ายยา’ เช่นนี้เป็นที่นิยมมาก จนเมื่อปี 2021 Twitter ยกให้ช้อปปี้เป็นแบรนด์ที่มีคนทวิตถึงมากที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (THE STANDARD, 2022)

แม้ไอเดียของ Affiliate Marketing จะเปิดโอกาสให้ ‘Whoever’ ไม่ว่าจะเป็น บล็อกเกอร์คนดัง ทวิตเตี้ยนที่มีฐานผู้ติตตาม หรือคนธรรมดาที่เป็นเพียงผู้ใช้ผลิตภัณฑ์ มีโอกาสสร้างรายได้พิเศษด้วยการเอาลิงก์ไปแปะตามช่องทางต่าง ๆ ของตัวเอง แต่ในระยะแรก ๆ ผู้ที่ทำ Affiliate Marketing ได้สำเร็จก็ยังจำกัดอยู่แค่กลุ่มเล็ก ๆ และส่วนมากจะเป็นเหล่านักรีวิวคนดังที่มีผู้ติดตามเป็นจำนวนมากอยู่แล้ว

ก้าวใหม่ของ Affiliate Marketing เมื่อแพลตฟอร์มวิดีโอสั้นมาเยือน

แน่นอนว่าเดิมที อินฟลูเอ็นเซอร์เบอร์ใหญ่ที่มีผู้ติดตามทางโซเชียลมีเดียมากมาย ยังคงเป็นผู้ถือครองตลาดคอนเทนต์รีวิวสินค้า และโพสต์แบบป้ายยาอยู่ จนกระทั่งในระยะหลัง ๆ ที่ TikTok เข้ามามีบทบาท และให้กำเนิดคอนเทนต์ ครีเอเตอร์เบอร์เล็กคนใหม่ ๆ มากขึ้น

ความนิยมของ TikTok ค่อย ๆ เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วจนน่าตกใจ ยืนยันได้จากสถิติของ Datareportal ที่ระบุว่าในปี 2021 TikTok มีจำนวนผู้ใช้งานทั่วโลกประมาณ 689 ล้านคน แต่ในปี 2024 จำนวนผู้ใช้ทั่วโลกกลับเพิ่มขึ้นมาจนถึง 1.69 พันล้านคน!

Cr. Datareporter

จากตัวเลขที่เพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดดนี้ TikTok เองก็มองเห็นโอกาสใหม่ ๆ จึงเปิดตัว TikTok Affiliate ขึ้นมาในปี 2023 เพื่อให้เหล่าครีเอเตอร์ทั้งเบอร์เล็ก - เบอร์ใหญ่ มาทำคอนเทนต์โปรโมทร้านค้าในแพลตฟอร์ม แล้วก็ประสบความสำเร็จตามคาด ลิงก์พันธมิตรจาก TikTok Affiliate มีอัตราการมีส่วนร่วมถึง 5.2% ซึ่งสูงกว่า Instagram มาก (Wecantrack, 2024)

โอกาสใหม่ ๆ ที่เข้ามาทำให้ครีเอเตอร์เบอร์เล็กมีโอกาส ‘ไชน์’ สอดคล้องกับเทรนด์อินฟลูเอ็นเซอร์ของโลกยุคใหม่ ที่ไมโครอินฟลูเอ็นเซอร์ (ยอดผู้ติดตาม 10,000 - 50,000) และนาโนอินฟลูเอ็นเซอร์ (ยอดผู้ติดตาม 1,000 - 10,000) ได้รับความนิยมมากขึ้น (Heylist, 2024) และนั่นก็ทำให้แบรนด์ใหญ่ ๆ เริ่มเห็นช่องทางในการทำการตลาด จะหวังพึ่งแต่เบอร์ใหญ่ไปทำไม ในเมื่อเบอร์เล็กก็สร้างยอดขายได้เช่นกัน!

ยักษ์ใหญ่ขอลงสนาม! บุกตลาด Affiliate Marketing

ผลจากการที่แพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซต่าง ๆ เช่น Shopee, LAZADA รวมถึง TikTok ที่ลุยอีคอมเมิร์ซอย่างเต็มตัวในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา ทำให้ตลาด Affiliate Marketing ทั่วโลกขยายตัวอย่างมาก ยืนยันได้จากผลการศึกษาล่าสุดของ Influencer Marketing Hub ที่คาดการณ์ว่าอุตสาหกรรมการตลาดแบบพันธมิตรทั่วโลกจะมีมูลค่ารวม 15.7 พันล้านดอลลาร์ภายในสิ้นปี 2024

เมื่อตลาดกำลังโตเช่นนี้ ก็เป็นช่วงเวลาอันหอมหวานที่เหล่าธุรกิจใหญ่ ๆ จะถือโอกาสลงสนาม ซึ่งที่จริงแล้วต้องบอกว่าแบรนด์ใหญ่ ๆ ในต่างประเทศอย่าง H&M, Nike, Sephora หรือแพลตฟอร์มออนไลน์ชื่อดังอย่าง Shopify, ebay, Amazon ต่างก็ทำการตลาดพันธมิตรกันมาช้านาน ในที่นี้จึงจะขอยกตัวอย่างธุรกิจใหญ่ ๆ ในไทยที่เพิ่งเปิดตัว Affiliate Program อย่าง Coway และ 7-eleven

Cr. coway

ต้นเดือนพฤศจิกายนที่ผ่านมา coway เขย่าวงการอุตสาหกรรมเครื่องกรองน้ำ ซึ่งปกติแล้วจะนิยมขายผ่านเซลส์โดยตรงมากกว่า มาเปิดบริการ Affiliate Program ให้เหล่าลูกค้าตัวจริงได้ใช้ช่องทางของตัวเอง มาบอกต่อข้อดีของสินค้าแบบผู้รู้จริง พร้อมรับค่าคอมมิชชัน

Cr. allonline

ด้าน 7 - eleven ผู้นำเชนธุรกิจค้าปลีกรายใหญ่ของไทยก็เช่นกัน ที่เปิดตัว ALL ONLINE Affiliate ให้เหล่าลูกค้าที่มักจับจ่ายของใช้ในช่องทาง ALL ONLINE หารายได้เพิ่มเติมแลกกับการแนะนำ โดยแต่ละหมวดหมู่สินค้าจะกำหนดค่าคอมมิชชันเอาไว้ไม่เท่ากัน

อัปเดตร้อนปลายปี 2024 - YouTube ประเทศไทย เปิดให้ติดตะกร้าได้แล้ว!

อัปดีกรีความฮอตทะลุปรอท เมื่อ YouTube เปิดโอกาสให้ไทยเป็นประเทศที่ 4 ที่ครีเอเตอร์สามารถรับค่าคอมมิชันได้ เมื่อผู้ชมดูคลิปแล้วกดซื้อสินค้า เพียงเป็น YouTube Partner Program (มี Subscribers 1,000 คนขึ้นไป, ไม่ได้สร้างมาเพื่อเด็ก, ไม่เคยละเมิดกฎชุมชน) และสมัครเข้าร่วม YouTube Shopping ก็รับค่าคอมจากการติดแท็กสินค้าได้ การลงมาเป็นผู้เล่นในสนามนี้ของ YouTube ถือเป็นมิติใหม่ที่มาเขย่าวงการ E-commerce ไทย เพราะนอกจากจะเป็นช่องทางหลักสำหรับสร้างรายได้อยู่แล้ว ยังมีฐานผู้ชมค่อนข้างหนาแน่นอีกด้วย

เมื่อยักษ์ใหญ่วิ่งเข้าหา ‘ผู้ใช้จริง’ - อินฟลูเอ็นเซอร์ต้องปรับตัวอย่างไร

หากพิจารณาทิศทางของแบรนด์ใหญ่ ๆ ในไทย ที่เริ่มเปิดตัว Affiliate Program จะเห็นว่าเป้าหมายของพวกเขาคือการฟื้น ‘การตลาดปากต่อปาก’ ขึ้นมาอีกครั้งจากลูกค้าผู้ใช้สินค้าจริง นั่นหมายความว่า คนธรรมดาที่อาจจะไม่ได้มียอดผู้ติดตามในโซเชียลมีเดียสูงเท่าไหร่ จะหันมาหารายได้จาก Affiliate Marketing กันมากขึ้น

ปรากฏการณ์นี้อาจทำให้มวลชนสายอินฟลูเอ็นเซอร์หลายคนรู้สึกกังวล โดยเฉพาะคนที่ยึดอาชีพอินฟลูเอ็นเซอร์แบบฟูลไทม์ เพราะเป็นไปได้ว่าในอนาคตแบรนด์อาจหันมาร่วมงานกับอินฟลูเอ็นเซอร์น้อยลง (หรือเปล่า?)

แต่เดี๋ยวก่อน! อย่าเพิ่งกังวลมากจนเกินไป เพราะถ้ามองกันดี ๆ ปรากฏการณ์ Affiliate Marketing ก็เป็นหนึ่งในโอกาสที่อินฟลูเอ็นเซอร์จะ ‘ช่วงชิง’ การมีส่วนร่วมได้มากกว่าเดิม

มองมุมใหม่! โอกาสของอินฟลูเอ็นเซอร์ ที่มาพร้อมกระแส Affiliate Marketing

ฐานดี มีชัยไปกว่าครึ่ง - ข้อได้เปรียบของอินฟลูเอ็นเซอร์ คือจำนวนผู้ติดตามที่ไม่ว่าอย่างไรก็มากกว่าผู้ชมธรรมดาทั่วไป เพียงแต่คุณอาจจะต้องปรับวิธีเล่าเรื่องในคอนเทนต์รีวิว ให้ได้ใจผู้ใช้จริงมากขึ้นกว่าเดิม
ได้โอกาส ขยายฐานผู้ติดตามให้กว้างขึ้น - กระแส Affiliate Marketing ทำให้อินฟลูเอ็นเซอร์อาชีพหลายคนตื่นตัว และหันมาทำ Authentic Content ที่เน้นสื่อสารอย่างตรงไปตรงมามากขึ้น ใครจะรู้! คอนเทนต์รีวิวชิ้นใหม่ของคุณอาจทัชใจผู้ใช้ผลิตภัณฑ์ตัวจริงบางคน จนหันมากด Subscribe ช่องของคุณก็ได้

Cr. RewindCreative

Tellscore เผย 3 เคล็ด (ไม่) ลับ - ปรับตัวรับกระแส Affiliate Marketing

ทดลองใช้ แบบไม่ต้องกั๊กเอาไว้หลังฉาก - ในเมื่อกระแส Affiliate Marketing ตอนนี้กำลังวิ่งเข้าหา ‘ผู้ใช้จริง’ เหล่าอินฟลูเอ็นเซอร์ผู้เชี่ยวชาญเรื่องการทำคอนเทนต์ให้สนุกอยู่แล้ว ก็ทดลองใช้สินค้าที่จะรีวิวจริง ๆ เสียเลยเป็นไร แล้วอย่าลืม ถ่ายทำคอนเทนต์ให้เห็นภาพการทดลองใช้ (เท่าที่เหมาะสม) ผู้ชมจะได้สัมผัสถึงความจริงใจ
ถ่ายทอดทั้งข้อดีและข้อจำกัดของสินค้า: เมื่ออยู่ในสถานะของผู้ใช้จริง คุณย่อมพบทั้งข้อดีและข้อจำกัดของสินค้าแต่ละตัว ลองทำคอนเทนต์ถ่ายทอดสิ่งเหล่านั้นออกมาอย่างน่ารักและจริงใจ รับรองว่าต่อให้แปะ Affiliate Link แนบไว้ ก็ไม่มีใครติติง
ร่วมมือกับ Non - influencer: เพื่อให้คอนเทนต์รีวิวของคุณหนักแน่นยิ่งขึ้น ลองทำคอนเทนต์คอลเล็บกับผู้ใช้จริงคนอื่น ๆ ที่ไม่ใช่อินฟลูเอ็นเซอร์ดูสิ! นอกจากผู้ชมจะอยากติดตามคอนเทนต์ของคุณแล้ว แบรนด์เองก็อาจสนใจจะร่วมงานกับคุณอย่างจริงจังด้วย

อย่างไรก็ดี ไม่ว่าโซเชียลมีเดียและทิศทางการตลาดจะวิวัฒน์ไปแค่ไหน ถ้านักสร้างคอนเทนต์เช่นคุณปรับตัวตามสถานการณ์ และทำคอนเทนต์ให้น่าสนใจ คุณก็จะยืนหยัดอยู่ได้บนเส้นทางสายนี้

—-

References:

Affiliate Marketing 101: What it is and How to Get Started

BigCommerce: https://www.bigcommerce.com/articles/ecommerce/affiliate-marketing/

Affiliate Marketing Statistics You Can't Ignore in 2024

Shopify: https://www.shopify.com/blog/affiliate-marketing-statistics

Top Affiliate Marketing Trends To Leverage This Year

Shopify: https://www.shopify.com/blog/affiliate-marketing-trends

What Is Affiliate Marketing and How to Get Started

coursera https://www.coursera.org/articles/affiliate-marketing

เกมเปลี่ยน! อินฟลูเอ็นเซอร์ต้องปรับตัวอย่างไร